Tütün Kalitesi Nasıl Anlaşılır?

Tütün Kalitesi Nasıl Anlaşılır?

Yerli tütünün değerinin anlaşılması ile birlikte özellikle Adıyaman Tütünü satışlarında patlama yaşanıyor. Bu durum hem üreticiler hem de satıcılar için sevindirici olsa bile maalesef yeni dolandırıcıların ortaya çıkmasına sebep oluyor. En çok da Adıyaman Çelikhan tütünü adını kullanan dolandırıcılar nereden getirdikleri belirsiz tütünleri kaliteli ve organik tütün diye satmaya çalışıyorlar.

Biz de bu sebeple bugün kaliteli tütün nasıl anlaşılır, özellikleri nelerdir gibi soruları yanıtlamaya çalışacağız. Bundan sonra sizler de tütün alırken bu hususlara dikkat ederseniz, aslında yerli tütünümüzün ithal sigaralardan çok daha iyi olduğunu görmüş olursunuz. Öncelikle ülkemiz topraklarında yetişen tütünlere bakalım.

Türkiye’de Üretilen Tütünler

Türkiye’nin coğrafik yapısı tütün üretimine oldukça müsait bir ülkedir. Bu yüzden hemen her bölgesinde tütün üretimi yapılır. Kısaca her bir bölge tütününün özelliklerinden bahsedelim:

Ege Bölgesi Tütünleri

Nikotini düşük, yanmaları yavaş, tatlı içimli, kokulu tütünler olan Ege bölgesi tütünleri, sert karakterli harmanların sertliğini azaltma, yavan içimli harmanları tatlılaştırma ve nötr harmanlara koku verme özellikleri nedeniyle sigara yapımcıları tarafından aranmaktadır. Büyük bir bölümü ihraç edilir.

Marmara Bölgesi Tütünleri

Bu bölge tütünleri tip olarak Ege ve Karadeniz bölgesi tütünlerine benzerlik gösterirler. Marmara bölgesi, ekolojisi ve toprak özellikleri sebebiyle polikültür tarım üretimi yapılmakta olduğundan tütün üretimi düşmektedir. Bölgede tütüne uygulanan fiyat politikası da tütün üretimini bitme noktasına getirmiştir.

Karadeniz Bölgesi Tütünleri

Karadeniz Bölgesi Tütünleri çok düşük oranda nikotinli, küçük boyutlu, kırmızı, açık kırmızı renkli, ince damarlı, ince nesiçli elastikiyeti, yüksek, tok içimli, tatlı aromatik kokulu tütünlerdir.

Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi Tütünleri

Bu bölge son yıllarda üretim alanı ve miktarında büyük artış göstermiş ve üretimde ikinci sıraya yerleşmiştir. Tütün üretim alanları birbirinden uzak, toprak yapısı çok farklı, ekolojik koşulları değişik yerler olmasından dolayı değişik tipte tütünler üretilmektedir. Küçük boyutlu tütünlerin yanında büyük boyutlu tütünlerde üretilmektedir. Bu bölge tütünleri Ege, Marmara ve Karadeniz bölgesi tütünlerinden fiziksel ve harman özellikleri bakımından çok farklılık göstermektedir. Bu bölge tütünleri içim ve koku yönünden Virginia tipi tütünlere benzemektedir.

Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi Tütünleri’de kendi içerisinde gruplara ayrılabilir. Yine bir kaç tanesinden bahseder:

Bitlis Tütünü

Bitlis tütünü ince kıyımlı, altın sarısı renkte, hoş kokulu ve içimi sert bir tütündür. Bitlis tütünü oldukça ince kıyımlı olduğu için damarsızdır.

Muş Tütünü

Muş’ta yetişen tütün çeşididir. Özellikleri Bitlis tütününe oldukça benzer. Çok hafif bir tütündür.

Çelikhan Tütünü

Adıyaman’ın Çelikhan ilçesinde yetiştirilen tütünlerdir. Adıyaman Tütünü ve ya Çelikhan Tütünü adı ile anılır. Ülkemizde yetişen en popüler tütünlerden biridir. Rengi altın sarısına yakın ve ya kızıl olabilir. Kokusu hoştur ve içerken kötü bir tat bırakmaz. Genellikle tatlı sert kıvamda olurlar.

Tütün Almadan Önce Bilinmesi Gerekenler

Eğer ilk defa tütün alacaksanız bilmeniz gereken bazı hususlar var. Bu hususları madde madde yazalım.

Tütünün Kıyımı

Yaprak halinde ki tütünler kurutulduktan sonra kıyılır. Tütüncülerin deyimi ile bıçağa vurulur. Tütünün kıyımı içimini yakından ilgilendirir. Tütün 3 farklı boyutta kıyılır:

  1. İnce kıyım: Kıyım eni 0,50-0,65 mm
  2. Orta kıyım: Kıyım eni 0,65-0,85 mm
  3. Kalın kıyım: Kıyım eni 0,85-1,00 mm

Kıyım eni inceldikçe:

  • Sigaraların yanması kolaylaşır. İnce kıyılmış tütünler daha çabuk yanar çünkü.
  • Kıyılmış tütünlerin dolgunluk niteliği artar, dolaylı olarak gramaj azalır.
  • Damarlar daha ince kıyılmış olacağından halk deyimi ile odun durumundan çıkar.
  • Sigaralar fazla sıkı ve katı olmaz, yumuşak ve esnek olur.
  • İnce kıyılmış tütün ile sarılan sigaraların içinde daha fazla boşluk olacağından, nefes çekerken tütünün dumanı ile birlikte daha fazla hava gelecektir. Bu nedenle de içimi daha hafif olur.

Tütünün Sertliği

Tütünün sertliğini büyük ölçü de nikotin oranı belirler. Tütünler hafif, orta, sert ve tatlı sert olmak üzere 4 farklı sertliğe ayrılır. Tütün almadan önce hangi sertlikte içebileceğinize karar vermelisiniz. Eğer ilk defa tütün içecekseniz bir kaç deneme yaptıktan sonra almanız daha mantıklı olacaktır. Bizden alıyorsanız daha önce hangi sigarayı içtiğiniz söylemeniz yeterli olacaktır. Biz o kıvamda bir Çelikhan Tütünü gönderiyoruz.

Yeni başlayanlar orta ve tatlı sert tütünleri karıştırabiliyorlar. Orta sertlikteki tütünün tatlı sert tütünden biraz daha ağır olduğunu unutmayın.

Tütünün sertliğini değiştiren bir diğer faktör de nem oranıdır. Eğer tütününüz çok kurursa oldukça sert bir kıvam alacaktır. Fakat fazlada nemlendirmeyin. Aksi taktirde nefes vermez ve kısa sürede bozulur.

Tütünün Tatlılığı

Bir tütünü içtiğinizde acı tat bırakıyorsa bunun iki nedeni vardır.

  1. Bu tütün çok kalitesizdir.
  2. Tütüne güzel koku ve renk vermesi için katkı maddeleri eklenmiştir.

Kaliteli tütünler hiç bir zaman acı bir tat bırakmaz. Sert tütün ile acı tadı karıştırmayın. Kaliteli tütünlerin içerken keyif veren hoş bir aroması vardır.

Tütünün Kokusu

Tütünün yanmadan önce ki ve yandıktan sonra ki kokusu oldukça farklıdır. Uzun bir süre tütün kullanan kişiler tütünün kalitesini kokusundan anlayabilecek seviyeye gelebiliyorlar. Önce yanmamış haldeki bir tütünün kokusundan bahsedelim.

Eğer tütün kalitesiz ise acı ve keskin bir kokusu vardır. Koklayınca genzi yakar. Bunun yanında tezek ve ot gibi kokan tütünler vardır ki bunlar da kalitesiz tütünlerdir.

Tütünün yandıktan sonraki kokusu ise ağır olmamalıdır. Hem içeni hem de çevredeki insanları rahatsız edecek kadar ağır bir kokusu varsa kalitesiz bir tütündür. Kalitesiz tütünlerin kokusu kısa bir sürede elinizde ve üst başınıza da siner. Oldukça rahatsız edici bir kokudur.

Tütünün Rengi

Tütünün kalitesini gösteren bir diğer önemli detay rengidir. Fakat her bölgenin tütünün farklı renklerde oluyor. Kimi bölgelerin tütünü altın renginde olurken kimileri kızıl renkte olabiliyor. O yüzden bu konu hakkında fazla yazmayacağım. Fakat şunu da söylemeden geçmeyelim. Dolandırıcılar kalitesiz tütünlere kükürt ekleyerek altın sarısı renk elde ediyorlar. Yani tütünün rengine kanıp hemen almayın. Rengini beğendiyseniz bile içimine de mutlaka bakın.

Tütünün kül rengi de kalitesi hakkında ip ucu verebilir. Katkı maddeli ve kalitesiz tütünlerin kül renkleri oldukça koyu olur.

Yararlanılan Kaynaklar:
Adıyaman Tütünü
Tütün Eksperleri Derneği

Adıyaman Tütüncülük administrator

adiyamantutunu.co internetten tütün satışını başlatan ilk web sitedir. Yıllardır Adıyaman’da üretip sattığımız tütünü artıp web sitemiz ile Türkiye’nin dört bir yanına gönderiyoruz.

Bir cevap yazın